Nederland is een kennisland, ook in de zorg. Maar terwijl nieuwe inzichten zich opstapelen, blijft de toepassing ervan achter. En dat kunnen we ons niet langer veroorloven.

Foto's uit eigen archief

In de zorg wordt veel kennis ontwikkeld, maar implementatie blijft achter door schaarste en werkdruk. Een richtlijn landt pas jaren later in de praktijk, inzichten uit onderzoek bereiken de zorgpraktijk en beleid te weinig en de werkzame elementen uit goed werkende initiatieven vinden te vaak geen verankering in praktijk en beleid. Kortom, kennis blijft onderbenut. En dit kunnen we ons niet veroorloven.

Juist nu, en misschien wel meer dan ooit, is het ontwikkelen, integreren en toepassen van kennis, nodig om de grote transformatievraagstukken in de zorg en samenleving goed te begrijpen en aan te pakken. We worden geconfronteerd met uitdagingen om de betaalbaarheid, toegankelijkheid en kwaliteit van de zorg te kunnen borgen voor de toekomst.

Om die uitdagingen het hoofd te kunnen bieden, zijn zorgakkoorden afgesloten. Hierin hebben we allemaal een rol te vervullen. Het vraagt om verbinding tussen wetenschap, praktijk, onderwijs en beleid. Nu zijn kennisontwikkeling en verandering in de zorg te gescheiden georganiseerd. Dit speelt op alle fronten: data, funding, cultuur, organisaties, afdelingen en mensen.

Vanuit onze ervaring delen we oplossingen die de zorg en de samenleving ten goede komen. We werken aan het verbinden tussen de werelden van praktijk, beleid, onderwijs en wetenschap dat de zorg en de samenleving ten goede kan komen. We bouwen coalities, doen praktijkonderzoek en maken makkelijke kennisproducten van wetenschappelijke artikelen. Al deze verbindingen vormen de basis voor een lerend gezondheidssysteem, waarin leren en innoveren onderdeel zijn van het dagelijks werk in de praktijk en het beleid. Zo voorkomen we verspilling en dubbel werk en kunnen we gericht werken aan duurzame zorg.

Als de politiek de transitievraagstukken écht wil oplossen, is nu actie nodig. We hebben bruggenbouwers en sterke kennisinfrastructuren nodig die praktijk, onderzoek en beleid verbinden. Leergemeenschappen waarin ruimte bestaat voor interprofessioneel werken en waarin alle betrokkenen hun kennis beschikbaar maken aan elkaar.

In lijn hiermee ligt bij de financiers van onderzoek en innovatie de opdracht om vanuit deze visie in te zetten op een kennisinfrastructuur die wetenschap, beleid en zorgpraktijk naadloos aan elkaar verbindt. Alleen in gezamenlijkheid kunnen we ervoor zorgen dat kostbare kennis niet verloren gaat, maar benut wordt om de veranderkracht in de praktijk te versteken. Zo wordt kostbare kennis waardevoller.

Kennis wordt structureel te weinig toegepast. Deze verspilling kunnen we ons niet veroorloven. Maak van een lerend zorgsysteem een nationale prioriteit. Investeer in bruggenbouwers en sterke kennisinfrastructuren. Organiseer financiering, data en organisatie zodat leren en verbeteren vanzelfsprekend worden. Alleen door kennis in samenhang met de veranderkracht in de praktijk structureel te benutten, kunnen we betaalbare, toegankelijke en kwalitatieve zorg waarborgen. Dit is geen wens, maar een noodzaak. Wie nu niet handelt, betaalt straks de prijs.

Door: Mirella Minkman, bijzonder hoogleraar Innovatie van organisatie en governance van integrale zorg aan Universiteit Tilburg/TIAS, voorzitter RvB Vilans; Paul van der Nat, bijzonder hoogleraar waardegedreven zorg aan Radboudumc, manager wetenschapsontwikkeling Santeon en Anneke van Vught, bijzonder hoogleraar geïntegreerde zorg en ondersteuning aan Radboudumc, chief healthcare Nederlandse Zorgautoriteit.