In de verkiezingsprogramma’s van dit jaar is veel aandacht voor de toekomst van ons zorgstelsel. Opvallend daarbij is de nadruk op kostenbeheersing en zekerheid die de druk op het zorgsysteem moeten verlichten. Nederland doet daarmee precies het tegenovergestelde van wat nodig is.

Carla Vos, algemeen directeur bij de Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen

We zouden juist moeten investeren in innovaties die mensen langer gezond houden. Daarmee verbeteren we de kwaliteit van leven van patiënten, creëren we ruimte in het zorgsysteem en dragen we bij aan de arbeidsproductiviteit en het verdienvermogen van ons land.

Blijven we focussen op besparen of durven we te investeren? Een bepalende vraag voor de toekomst van onze zorg, want er móet iets veranderen: we vergrijzen sneller dan bijna elk ander Europees land. Intussen leven we in een tijd waarin medische doorbraken mensen met kanker, zeldzame ziekten en chronische aandoeningen nieuwe hoop bieden. Stellen we ons daarvoor open en besparen we op termijn zorgkosten of sluiten we ons af en lopen we achteraan bij toegang tot nieuwe geneesmiddelen?

Wat mij betreft is de koers helder:

1. Breng innovaties simpel, snel en samen bij patiënten en artsen;
2. Versterk het innovatie- en investeringsklimaat voor de geneesmiddelensector;
3. Reserveer structureel budget voor vaccins en geef medische preventie een grotere rol. Ik ben in de verkiezingsprogramma’s gedoken om te bekijken hoe de politieke partijen tegen deze thema’s aankijken.

Veel partijen erkennen het belang van passende zorg. Onder andere de VVD, NSC, GL-PvdA, CDA pleiten voor strengere beoordeling van behandelingen op effectiviteit en toegevoegde waarde. Ontzettend belangrijk, maar die toets vindt al plaats bij het Europees Medicijnagentschap (EMA). Nog strengere nationale beoordelingen betekenen vooral dat patiënten langer wachten.

En dat wachten is nu al schrijnend: het duurt gemiddeld 459 dagen voordat een patiënt in Nederland toegang krijgt tot een nieuw middel. We onderhandelen harder over toegang tot het verzekerde pakket, dan dat we investeren in oplossingen.

Laten we ophouden met pleisters plakken en laten we de handen ineen slaan en vanuit vertrouwen samen verkennen hoe we geneesmiddelen zo snel mogelijk na EMA-toelating beschikbaar maken.

De VVD, Volt, NSC, GL-PvdA en CDA willen dat Nederland en Europa meer investeren in onderzoek en ontwikkeling. Dat sluit naadloos aan bij onze oproep om het innovatie- en investeringsklimaat te versterken. De sector investeert jaarlijks 900 miljoen euro in Research en Development, en biedt tienduizenden banen. Met ecosystemen in Leiden en Oss behoort Nederland tot de Europese top.

Maar die positie staat onder druk. De geopolitieke situatie vraagt om meer strategische onafhankelijkheid en weerbaarheid. SP, GL-PvdA, BBB, NSC, CDA en VVD pleiten hier allemaal voor. Willen we aantrekkelijk blijven voor bedrijven, dan moeten we vooraf durven investeren en bereid zijn achteraf te betalen voor de innovaties die zij op de markt brengen. Zonder wetenschap geen innovatie, en zonder innovatie geen nieuwe geneesmiddelen.

Bijna alle partijen onderschrijven: voorkomen is beter dan genezen. Volt, GL-PvdA, SP en CDA willen preventie sterker verankeren; VVD en JA21 benadrukken investeringen en inzicht in opbrengsten. Wij voegen daaraan toe: structureel budget en regie. Alleen dan benutten we de volle waarde van medische preventie.

Nu duurt het vaak jaren voordat bewezen effectieve innovaties breed beschikbaar komen. Daardoor laten we gezondheidswinst liggen. Vaccins en preventieve zorg voorkomen dat mensen ziek worden of dat hun aandoening verergert. Ze houden patiënten uit het ziekenhuis en zorgen ervoor dat zij kunnen blijven werken.

Dat is winst voor patiënt, zorg en maatschappij.

Door Carla Vos, algemeen directeur bij de Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen