• Wiosną żółte kwiaty pojawiają się dosłownie wszędzie, ale większość Polaków błędnie je nazywa.
• W potocznej mowie mniszek lekarski nazywany jest mleczem, tymczasem mlecz polny to inna roślina
• Mniszek lekarski ma wiele cennych właściwości leczniczych - działa oczyszczająco, czy przeciwcukrzycowo
• Co więcej, jest w całości jadalny i od lat wykorzystywany w ziołolecznictwie oraz kuchni.

Wraz z wiosennym ociepleniem każdy skrawek zielonego terenu pokrywa się masą intensywnie żółtych okrągłych kwiatów. To znak, że nadeszła pełnia wiosny, a dla miłośników zielonej kuchni, czas zbiorów.

Właściwa nazwa popularnych mleczy to mniszek lekarski. Mlecz polny ma jedną, grubszą, sztywną łodygę pokrytą listkami, na której znajduje się kilka kwiatów. Natomiast mniszek lekarski ma kilka pustych w środku, bezlistnych łodyg wyrastających bezpośrednio z ziemi, każda zakończona jednym kwiatem, tworzy charakterystyczne owoce zwane dmuchawcami oraz rozetę liściową przy ziemi.

Mniszek lekarski łac.Taraxacum officinale L. swój przydomek lekarski zawdzięcza właściwościom leczniczym. Z kolei słowo mniszek pochodzi rzekomo od wyglądu zdmuchniętego dmuchawca – ma przypominać ogoloną głowę mnicha.

Wracając do właściwości leczniczych – jest to przede wszystkim zioło, które:

• bardzo skutecznie pobudza wytwarzanie żółci przez wątrobę,
• ułatwia trawienie,
• działa moczopędnie,
• a w związku z powyższymi działa odtruwająco i oczyszczająco.
• Jest niezastąpione podczas wiosennych kuracji oczyszczających po zimie.

To jednak nie koniec jego zastosowań. Badania wykazały jego właściwości przeciwcukrzycowe – obniża poziom cukru we krwi, zwiększające odporność organizmu oraz rozkurczowe.

Zastosowany zewnętrznie przyspiesza gojenie uszkodzeń skóry i działa na nią regenerująco.

Mniszek jest składnikiem wielu mieszanek ziołowych, których wymienianie przekraczałoby ramy tego tekstu. Polegają one w skrócie na skomponowaniu mniszka z takimi ziołami, które działają synergistycznie w kierunku oczekiwanych efektów. Jeżeli chcemy zastosować go np. moczopędnie i oczyszczająco, mieszamy go z innymi ziołami działającymi na tym polu.

Surowcem zielarskim jest korzeń mniszka pozyskiwany wczesną wiosną i jesienią, liście oraz rzadziej kwiaty.

Z korzeni przyrządza się odwar, czyli łyżkę rozdrobnionych korzeni zalewa się szklanka wody, doprowadza do wrzenia, a następnie gotuje na małym ogniu pod przykryciem przez min. 10 minut. Literatura zaleca pić taki odwar 2-3 razy dziennie po pół szklanki przed jedzeniem jako środek żółcio- i moczopędny w celu odtrucia i oczyszczenia organizmu.

Napar to z kolei zalanie liści wrzątkiem i pozostawienie do zaparzenia pod przykryciem. Korzenie jednak działają silniej.

Napar można również zrobić z kwiatów – wówczas stosuje się go w nieżycie jamy ustnej, gardła, oskrzeli a także problemach kobiecych.

Z mniszka można również zrobić wino, nalewkę, ocet czy wycisnąć świeży sok, który po rozcieńczeniu woda destylowaną można przemywać oczy oraz skórę twarzy przy upartych wysypkach czy trądziku.

Bogactwo zastosowań i możliwości jest naprawdę ogromne.

Rodzice w dzieciństwie często ostrzegali swoje dzieci, że mlecze są trujące, a ich biały sok może spowodować trwałą ślepotę. Nic bardziej mylnego – mniszek jest w pełni, w całości jadalny, a tym samym kontakt z jego sokiem nie powoduje problemów ze wzrokiem.

Autor jest zielarzem-fitoterapeutą, dietetykiem oraz pszczelarzem.