• Liczba bojowych wozów piechoty Borsuk, które mają zastąpić przestarzałe wozy BWP-1, będzie w naszym wojsku systematycznie rosła.
• Kolejna umowa na ich zakup jest już procedowana. Wojsko potrzebuje prawie 1,5 tys. takich wozów.
• Czy jeśli Polska nie dostanie środków w programu SAFE realizacja tej umowy będzie nadal możliwa?

Środki z programu SAFE, które niespodziewanie stały się elementem gorącego politycznego sporu, mają być jednym z największych impulsów rozwojowych dla polskiej obronności. Polska ma otrzymać pożyczkę w wysokości ponad 43,7 mld euro, czyli około 185 mld zł. Większość tych pieniędzy zostanie wykorzystana w kraju, m.in. na zakup bojowych wozów piechoty Borsuk.

Według deklaracji rządu aż 80 procent funduszy z SAFE ma trafić bezpośrednio do polskiego przemysłu zbrojeniowego, wzmacniając jego moce produkcyjne, technologiczne i zdolności eksportowe.

Rząd zapewnia, że pieniądze te zostaną przeznaczone przede wszystkim na rozbudowę linii produkcyjnych amunicji, modernizację zakładów zbrojeniowych, rozwój technologii podwójnego zastosowania oraz zwiększenie zdolności serwisowych i logistycznych. Z konkretów wiemy, że sfinansują m.in. rozwój wozów bojowych Borsuk oraz budowę systemu antydronowego San.

146 kolejnych Borsuków. Agencja Uzbrojenia potwierdza prace nad nową umową

Niedawno w mediach pojawiła się informacja, że jesteśmy w procesie procedowania umowy na 146 bojowych wozów piechoty Borsuk. To najnowszy polski pływający bojowy wóz piechoty, który w polskiej armii ma zastąpić wysłużone, często już sześćdziesięcioletnie wozy BWP-1.

Przypomnijmy, że wojsko zakupiło w marcu 2024 r. 116 bojowych wozów piechoty Borsuk. Kontrakt, który obejmuje również wozy wsparcia, ma wartość około 10 mld zł. Dostawy rozpoczęły się w 2025 roku i potrwać mają do 2030 r. To jeden z największych pojedynczych kontraktów pancernych w historii polskiej zbrojeniówki. MON podkreśla, że jest to pierwszy etap większego programu, który docelowo ma objąć nawet ponad 1000 Borsuków, zastępujących wysłużone BWP‑1. Czy wkrótce będzie kolejna umowa na te wozy?

Borsuk Bojowy Pływający Wóz Piechoty, fot. HSW

- Tak, jesteśmy w procesie procedowania umowy na 146 Borsuków. Proces jest otwarty, ale to dopiero etap wstępny. Samej oferty jeszcze nie mamy, a zapisy umowy są w trakcie analizy, bo procedury zakupowe są bardzo złożone i wymagają wielu uzgodnień oraz opinii, w tym Prokuratorii Generalnej. Wiele rzeczy jest wciąż ustalanych, ale jednocześnie równie dużo już się dzieje. Dlatego można powiedzieć, że jeśli chodzi o Borsuki, jest to zarówno etap wczesny, jak i już zaawansowany - mówi płk Grzegorz Polak, rzecznik prasowy Agencji Uzbrojenia.

Uzbrojenia dla wojska nie kupuje się tak, jak rzodkiewek w warzywniaku. Zakupy są tu wieloetapowe, wymagają szeregu analiz, uzgodnień i opinii, obwarowane procedurami i przepisami ustawy o zamówieniach publicznych (chyba że sprzęt jest kupowany w ramach pilnej potrzeby operacyjnej), do tego muszą przejść kontrolę prawną. Tego procesu nie da się przyspieszyć kosztem zgodności z procedurami.

- Czekamy na ustalania zapisów Prokuratorii Generalnej, czekamy na ofertę od producenta, ale jak najbardziej umowa na taką właśnie liczbę 146 Borsuków jest procedowana, podobnie zresztą jak wiele innych, jak chociaż umowa dotycząca lekkich opancerzonych transporterów rozpoznawczy LOTR czy kołowych transporterów opancerzonych Rosomak w wersji ewakuacyjnej, ponieważ w Agencji Uzbrojenia obecnie dziej się bardzo dużo. Także te umowy, bym powiedział, są we wczesnym, ale i w zaawansowanym cyklu pozyskiwania równego rodzaju sprzętu - dodaje płk Polak.

SAFE jeszcze nie działa, ale może wpłynąć na umowę na Borsuki

Czy umowa ta jest powiązana z funduszami SAFE? Co jeśli prezydent nie podpisze ustawy o SAFE? Czy to przekreśli starania ws. nowej umowy na Borsuki?

- Na dzień dzisiejszy mamy wciąż 2 źródła finansowania zakupów dla wojsk. To budżet państwa i Fundusz Wsparcia Sił zbrojnych. Agencja Uzbrojenia nie widzi obecnie kolejnego źródła finansowania, którym mają być środki z budżetu SAFE, bo takiego instrumentu oficjalnie jeszcze nie ma. Trzeba to zatem rozgraniczyć. Jeśli już teraz prowadzone są jakieś procedury, to w ramach i oparciu o dotychczasowe zamówienia, zaplanowane przez wojsko - podkreśla płk Polak.

Wydaje się więc, że SAFE nie powinno mieć wpływ na realizację już procedowanej umowy na Borsuki. Ale czy na pewno?

Wojsko potrzebuje prawie 1,5 tys. bojowych wozów piechoty Borsuk, fot. PGZ Czy Huta Stalowa Wola udźwignie rekordowe zamówienia?

Produkcja seryjna Borsuków ruszyła dopiero w 2025 r. Za własne środki Huta Stalowa Wola wyprodukowała pierwszych 15 pojazdów. Dzięki temu, że produkcja Borsuków rozpoczęła się zanim zawarto umowę, HSW mogła przekazać pierwsza partię około 18 tych wozów wojsku jeszcze w 2025 r.

Zakład prowadzi inwestycje o wartości około 1,3 mld zł i zgodnie z planami w 2026 r zdolności produkcyjne Huty Stalowa Wola zwiększą się niemal trzykrotnie, do ok. 30 sztuk Borsuków rocznie. Skala produkcji tych wozów będzie rosła z roku na rok, by docelowo osiągnąć około 100 wozów rocznie. Wojsko oszacowało swe potrzeby na 1014 BWP. Do tego dochodzi 341 gąsienicowych pojazdów specjalistycznych.

Nietrudno obliczyć, że nawet przy docelowej skali produkcji, realizacja zamówienia na tak znaczna liczbę wozów bojowych trwałaby ponad 10 lat. Nasuwa się pytanie: Czy HSW podoła tak wielkiemu i niejedynemu przecież zamówieniu. Produkuje również samobieżne armatohaubice Krab, których docelowo ma tu powstawać ponad 50 rocznie, a także wozy dowodzenia i inne systemy, jak bezzałogowe wieże ZSSW-30.

Część polityków uważa, że tzw. „chłonność” naszego przemysłu zbrojeniowego wynosi 20 mld zł i większych zamówień nie udźwignie.

- Oczywiście słyszałem o tym nawet w Senacie, że „chłonność” naszego przemysłu jest nie większa, niż 20 miliardów złotych. Po pierwsze ta „chłonność”, tak ją nazwijmy, to 30 miliardów złotych w 2025 r. Z tego nie wynika, że zakłady nie mogą zwiększyć swojej produkcji, ale że tyle tylko środków byliśmy w stanie przekazać do polskiego przemysłu. Jeśli margines finansowania inwestycji się rozszerzy, to przemysł polski jest gotowy na to, aby rozwinąć skrzydła - stwierdził w wywiadzie dla TVN24 gen. dyw. Artur Kuptel.

Zdaniem generała, dzięki przygotowaniu przemysłu w ostatnich latach jego zdolności produkcyjne są niebotycznie wyższe. Jednak aby to sprawdzić, móc zweryfikować, to trzeba mieć na to odpowiednie środki. Bez tego takiej weryfikacji nie będzie.

I tu wracamy do programu SAFE. Premier Donald Tusk powiedział niedawno, że Huta Stalowa Wola dostanie na inwestycje 20 mld zł. Czy będzie to możliwe bez funduszy z tego programu?